Aşılar, kedi ve köpeklerde ciddi seyreden ve bazen hayatı tehdit eden bulaşıcı hastalıklara karşı koruma sağlamanın en etkili yollarından biridir. Ankara gibi kalabalık bir şehirde, parklarda, apartman merdivenlerinde ve bakım salonlarında diğer hayvanlarla temas olasılığı yüksektir. Bu nedenle yalnızca dışarı çıkan köpekler değil, evden hiç çıkmayan kediler için de koruyucu aşı programı önem taşır.
Aşılar nasıl çalışır?
Aşı, bağışıklık sistemini belirli bir hastalık etkenini tanımaya hazırlar. Yavru hayvanlar annelerinden geçen antikorlarla bir süre korunur; ancak bu koruma zamanla azalır ve aynı zamanda aşının etkisini de bir ölçüde engelleyebilir. Bu yüzden yavru dönemi aşıları, tek seferde değil birkaç hafta arayla tekrarlanan dozlar halinde planlanır. Programın ne zaman başlayacağı ve hangi aralıklarla süreceği, hayvanın yaşına ve sağlık durumuna göre veteriner hekim tarafından belirlenir.
Köpeklerde sık gündeme gelen aşılar
- Karma aşı: Gençlik hastalığı olarak bilinen distemper, parvovirüs ve hepatit gibi hastalıklara karşı birden fazla bileşen içerir.
- Kuduz aşısı: Türkiye’de kedi ve köpekler için yasal olarak zorunlu tutulan aşılardandır ve sağlık karnesine işlenir.
- Bronşit aşısı: Pansiyon, eğitim alanı ya da kuaför gibi kalabalık ortamlara giren köpekler için önerilebilir.
- Leptospiroz: Su birikintileri ve kemirgenlerle temas riskine göre gündeme gelebilir.
Kedilerde sık gündeme gelen aşılar
Kedilerde karma aşı, panlökopeni, herpes virüsü ve kalisivirüs gibi etkenlere karşı koruma amaçlar. Kuduz aşısı kediler için de zorunludur. Lösemi virüsüne karşı aşı ise özellikle dışarıyla teması olan ya da birden fazla kedinin birlikte yaşadığı evlerde, test sonrasında hekim tarafından değerlendirilebilir.
Aşı öncesi ve sonrası
Aşı yalnızca sağlıklı hayvanlara yapılır; bu nedenle her aşıdan önce genel bir muayene yapılır. İç ve dış parazit uygulamalarının aşı programıyla uyumlu yürütülmesi bağışıklık yanıtı açısından önemlidir. Aşı sonrasında bir iki gün hafif halsizlik ya da iştahsızlık görülebilir. Yüzde şişlik, nefes darlığı ya da tekrarlayan kusma gibi belirtiler ise hemen hekime bildirilmelidir; bu tür durumlar için acil veteriner sayfasındaki genel bilgilere bakabilirsiniz.
Yetişkinlikte tekrar aşılar ve kayıt
Yavru programı tamamlandıktan sonra aşıların belirli aralıklarla tekrarlanması gerekir. Hangi aşının ne sıklıkla yapılacağı hayvanın yaşam tarzına göre değişir. Yapılan aşılar sağlık karnesine ve resmi kayıt sistemine işlenir; bu nedenle aşı süreci, mikroçip ve kayıt işlemleriyle yakından bağlantılıdır. Yaşlı hayvanlarda aşı planının nasıl uyarlanabileceği ise yaşlı hayvan bakımı sayfasında ele alınıyor.