Kısırlaştırma, dişi hayvanlarda yumurtalıkların ya da yumurtalık ve rahmin, erkek hayvanlarda ise testislerin cerrahi olarak alınmasıdır. Ankara’da sahipli hayvan sayısı arttıkça bu operasyon, hem istenmeyen yavruların önüne geçmek hem de bazı sağlık ve davranış sorunlarının riskini azaltmak amacıyla sıkça gündeme geliyor. Kararın her hayvan için ayrı ayrı, veteriner hekimle konuşularak verilmesi gerekir.
Neden düşünülür?
- Kontrolsüz üremenin ve sokağa terk edilen yavru sayısının önüne geçmek
- Dişi hayvanlarda kızgınlık dönemlerinin getirdiği huzursuzluğu ortadan kaldırmak
- Rahim iltihabı gibi bazı üreme sistemi hastalıklarının riskini azaltmak
- Erkek kedilerde idrarla işaretleme ve evden kaçma eğilimini azaltabilmek
- Erkek köpeklerde dişi kokusu nedeniyle yaşanan aşırı huzursuzluğu hafifletebilmek
Bu etkilerin her hayvanda aynı ölçüde görülmeyeceğini, özellikle yerleşmiş davranışların operasyondan sonra tamamen ortadan kalkmayabileceğini unutmamak gerekir.
Ne zaman yapılır?
Uygun yaş, türe, ırka, cinsiyete ve hayvanın genel sağlık durumuna göre değişir. Kedilerde çoğu zaman erken dönemde planlanırken büyük ırk köpeklerde kemik ve eklem gelişimi göz önüne alınarak farklı bir zamanlama tartışılabilir. Bu konuda kesin bir kural yoktur; karar, muayene ve gerekirse tahliller sonrasında veteriner hekim tarafından verilir.
Operasyon öncesi hazırlık
Genel anestezi altında yapılan bir işlem olduğu için öncesinde fizik muayene yapılır, yaşa ve risk durumuna göre kan tahlili istenebilir. Hekim, operasyondan önceki saatlerde aç bırakma süresini ayrıca bildirir. Aşıların güncel olması ve parazit uygulamalarının tamamlanmış olması da süreci kolaylaştırır; genel çerçeve için kedi ve köpek aşıları sayfasına bakabilirsiniz.
İyileşme dönemi
Operasyon sonrasında hayvanın sessiz ve sıcak bir ortamda dinlenmesi önemlidir. Dikiş bölgesini yalamasını önlemek için koruyucu yaka ya da operasyon elbisesi kullanılabilir. Kediler için kum kabı alçak tutulmalı, köpeklerde birkaç gün boyunca koşma ve zıplama sınırlanmalıdır. Kullanılacak ağrı kesici ve diğer ilaçlar yalnızca hekimin verdiği şekilde uygulanır. Yarada akıntı, kızarıklık ya da belirgin şişlik fark edilirse hekime başvurulmalıdır.
Sonrasında beslenme
Kısırlaştırılan hayvanlarda enerji ihtiyacı azalırken iştah artabilir. Bu da zamanla kilo alımına zemin hazırlar. Porsiyonların gözden geçirilmesi ve hareketin artırılması bu riski azaltır; ayrıntılar evcil hayvan beslenmesi ve diyet sayfasında yer alıyor. Operasyon masrafının neye göre değiştiğini öğrenmek isterseniz veteriner ücretlerini etkileyen unsurlar rehberine göz atabilirsiniz.